انتخاب مواد و منابع آموزشی

 

نوشته شده توسط:عقل و جهل

انتخاب مواد و منابع آموزشی

تدارك فعالیت های تدریس – یادگیری مستلزم  انتخاب  مواد آموزشی مناسب برای  ایجاد انگیزه دردانش آموزان و توضیح و تشریح محتوای درسی است . این منابع شامل انواع موادچاپی،رسانه های سمعی وبصری وسایرموادبرای آموزش های انفرادی یا گروهی است .

اصولاً برنامه ریزان درسی ومعلمان به اندازه ی كافی با كاربردموادآموزشی سنتی مانند:كتاب های درسی،منابع  و مآخذ ، روزنامه ها  ، بروشورها و كتاب های كار و تمرین آشنا هستند بااین حا ل آگاهی  معلمان در باره ی برخی منابع آموزشی بسیار محدود است . این منابع عبارتند از :

- اشیا و نمونه ها                    - منابع موجود در جامعه              - نمایشگاه ها               - وسایل و ابزارهای بازی

- سخنرانان صاحب نظر          - صفحه و نوار كاست          - نمایش و دیدنی ها        - چارت ها ، نمودارها و پوسترها

- عكس ها و شكل ها                                 - ورقه های شفاف                        - عكس های متحرك صدا دار و بی صدا

- برنامه های تلویزیونی و نوارویدیو و كاست    - مواد چند رسانه ای   - عكس های ثابت همراه با عكس های متحرك

سا ل ها پژوهشگران آموزشی در این فكربودندكه آیا وسیله یا تركیبی از  وسایل  وجود دارد كه برای آموزش یك موضوع خاص  درسی  بهترین  باشد ؟ به كلامی دیگرآیارسانه ها را می توان بر اساس كارآیی آنها ، در امر آموزش نوع خاصی از مفاهیم ،حقایق ، اصول وسایر مسایل كلی طبقه بندی كرد ؟حقیقت این است كه در این زمینه پژوهشگران به اندازه ی كافی  تلاش كرده اند ولی نه تنها  به یك جواب ساده  و قانع كننده  نرسیده اند ، بلكه  اغلب  نتایج  بدست آمده نیز متناقض بوده است .ولی آنچه كه ازنتایج پژوهش هامحقق شده،این است كه تجارب آموزشی مشخص را می توان  به كمك چندرسانه ی معین(كه دارای نقش یكسانی دراین زمینه هستند)به اندازه ی كافی تكمیل كرد .همچنین نتیجه ی تحقیقات نشان می دهد  رسانه ای  كه  برای تكمیل یك امر مشخص آموزشی تدارك دیده شده ،برای تسهیل مفهومی دیگر درجریان همان آموزش نمی توان كلاًبه كارآیی یك رسانه اكتفاكرد ، بلكه  باید  منابع و مواد آموزشی  گوناگونی را فراهم آورد تادرموقعیت های خاص تدریس یادگیری مناسب ترین آنها مورد استفاده قرار گیر د .

انتخاب رسانه

انتخاب رسانه یارسانه های مورد نظر،به  ویژه  برای معلمان تازه كار به سه دلیل مشكل است : اولاً تعداد وسایل ومواد سمعی و بصری  موجود به  اندازه ای زیاد و متنوع است كه مشكل انتخاب رابیشتر می كند.ثانیاًاصول و رهنمودهای قاطع و جامعی  وجود نداردتادرانتخاب وجمع آوری رسانه های مناسب موردتوجه قرارگیرد . ثالثاً عده ی بسیاركمی از آموزش- گران  در باره ی كلیه ی منابع  آموزشی مناسب برای  تسهیل تدریس – یادگیری تجربه ی گسترده و كافی كسب كرده اند .

بیشتر معلمان ، رسانه ها را بر اساس آشنایی قبلی و یا سادگی كاربرد انتخاب  می كنند .  ولی  چنانچه در انتخاب رسانه ها عوامل  مشخص و معینی را رعایت  كنیم ،متوجه خواهیم شدكه موقعیت های خاص آموزشی یك رسانه نسبت به رسانه دیگر ارجحیت دارد . این عوامل عبارتند از :

1-آیا موادآموزشی موردنظر برای آموزش های كلاسی معلم انتخاب شده است یابرای مطالعه ی انفرادی  دانش آموزان مورد  استفاده قرار خواهد گرفت ؟

برخی از رسانه ها برای  ارائه ی مطالب و برخی  دیگر برای مطالعه ی مستقل و انفرادی مناسب ترند . ولی بیشتر رسانه ها انعطاف پذیر و در هر دو مورد قابل استفاده اند .

2-آیا رسانه انتخاب شده مستلزم  تدارك  برخی  كارهای  هنری  مانند  نقاشی ، عكاسی ، تهیه ی  نمودار و  تصاویر ثابت و متحرك است ؟

تجربه  نشان  داده است كه كارهای هنری ،درك مفاهیم پیچیده  را آسان وواضح می كند .ولی رسم تصاویر هنری ، معمولاً طول می كشدومستلزم حوصله وبرنامه ریزی قبلی است.ازاین رو تهیه ی عكس ازاشیا وموضوعات مورد نظر راحت تر است به ویژه اینكه مشاهده تصویر واقعی اشیا  در برخی موارد  آموزشی ضرورت  دارد .

3- آیا تصاویر باید به  طور متحرك یا به صورت ثابت نمایش داده شود ؟

استفاده از تصاویر  متحرك  زمانی  ضرورت  داردكه  به فهم  بیشتر مطالب  درسی كمك  كند ، مانند  مشاهده  گردش خون در بدن،گردش زمین به دورخورشید،طرزكارماشین وجریان تولید انبوه یك كالاو…. اگر ویژگی حركت مورد نظر نباشد ، استفاده ازتصاویرثابت مقرون به صرفه است،زیرا تهیه ی تصاویر متحرك  مستلزم  مهارت كافی ، زمان طولانی و هزینه های زیاد است .

4- آیا  تصاویر ثابت لزوماً باید  صدا دار  باشد ؟

تصاویرثابت باید زمانی  همراه  با صدا   باشد  كه  توضیح  و  تشریح  جزئیات تصویر و یا صدایی خاص ، ضروری باشد . برای كاهش هزینه ی ضبط صدا،می توان توضیحات راروی كاغذچاپ كرده وهمراه با تصویر در اختیار دانش آموزان قرار داد .

5- چه زمانی باید وسایل چندرسانه ای مورد توجه قرار گیرد ؟

زمانی كه از یك وسیله ی چند رسانه ای استفاده می شود  كه  ضرورت توضیح وتشریح محتوای درس از طریق رسانه های مختلف محرزشده باشد.گرچه نقش یك وسیله ی چند رسانه ای در تسهیل جریان تدریس – یادگیری  بسیار زیادوقابل توجه است ،با این حال استفاده ازوسایل  تك  رسانه ای  برای  مطالعه ی  انفرادی وآموزش درگروه های كوچك و وسیله ی چند رسانه ای برای گروه های بزرگ ، كلاس هاوسالن های پرجمعیت مناسب تر است .

6- درانتخاب سخت افزارهای آموزشی ، نكات مورد توجه كدامند ؟

وقتی مواد آموزشی را انتخاب می كنید ، همواره سخت افزار مورد نیاز را هم در نظر بگیرید . اگردرچنین موقعیتی قرار گرفتید نخست مشخص كنید كه سخت افزار را برای استفاده معلم انتخاب می كنیدیا دانش آموزان ،زیرا وسیله ای كه برای استفاده  دانش آموزان درنظرگرفته می شود،بایدضمن بادوام بودن،كاربردبسیارساده وراحتی داشته باشد.به علاوه روش های فنی و مهارت های ویژه ای كه برای استفاده صحیح ازدستگاه لازم باید از پیش معلوم و مشخص شود .

پس ازتعیین دوویژگی موردبحث ، دستگاه را با موادآموزشی مورد نظر امتحان كنید .باتوجه به نكات بالا ، چنانچه دستگاه مطابق نیازهای آموزشی وكلاسی ، انتظارات شما را تأمین  كرد ند  انتخاب  سخت  افزار ، مناسب و بسیار خوب بوده است و مطمئن باشید كه از بهره دهی دستگاه  در كلاس درس احساس  رضایت خواهیدكرد .

توصیه می شود از كاربرد دستگاه هایی كه  قبلا ً مورد بررسی و  امتحان قرار نگرفته اند ، دركلاس درس خودداری كنید . همچنین همواره خودرا برای لحظاتی كه احتمال  قطع برق یا خرابی دستگاه پیش می آید ،آماده كنید و تدابیر لازم برای تداوم تدریس را ( بدون دستگاه ) ازپیش اتخاذ كنید .





مبانی نظری تدریس یکشنبه 2 اسفند 1388
آموزش به وسیله کامپیوتر جمعه 2 بهمن 1388
روش تدریس پنجشنبه 17 دی 1388
انتخاب مواد و منابع آموزشی شنبه 12 دی 1388
دیدگاههای مختلف تدریس چهارشنبه 2 دی 1388
پیش آزمون جمعه 27 آذر 1388
روش تدریس پنجشنبه 12 آذر 1388
الگوی تدریس 5E(بر اساس ساخت گرایی) شنبه 7 آذر 1388
آموزش برنامه ای programmed instruction: دوشنبه 2 آذر 1388
نگاهی به فرایند تدریس چهارشنبه 27 آبان 1388
محاسن و محدودیتهای روش سخنرانی یکشنبه 17 آبان 1388
مقایسه روش های تدریس یکشنبه 17 آبان 1388
انواع روشهای تدریس پنجشنبه 7 آبان 1388
روشهای آموزش انفرادی شنبه 2 آبان 1388
انواع روشهای تدریس شنبه 2 آبان 1388
مراحل اجرای روش بحث گروهی دوشنبه 27 مهر 1388
انواع روشهای تدریس دوشنبه 27 مهر 1388
انواع روشهای تدریس چهارشنبه 22 مهر 1388
انواع روشهای تدریس جمعه 17 مهر 1388
محاسن و محدودیتهای روش نمایشی یکشنبه 12 مهر 1388
تعریف روشهای تدریس یکشنبه 5 مهر 1388
مهر ورزی در اسلام پنجشنبه 2 مهر 1388
آیا كودك سالاری مهرورزی است؟ سه شنبه 31 شهریور 1388
مهر و محبت در خانواده و تاثیر آن بر فرزندان پنجشنبه 26 شهریور 1388
خانواده /مدرسه /جامعه شنبه 21 شهریور 1388
محبت و مهر ورزی بین زن و شوهر یکشنبه 15 شهریور 1388
مهرورزی به مردم پنجشنبه 12 شهریور 1388
‎محبت یکشنبه 8 شهریور 1388
مهر ورزی در اسلام شنبه 7 شهریور 1388
خانواده الگوهای اجتماعی در تدریس دوشنبه 2 شهریور 1388
لیست آخرین پستها
 
شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic